święta i świętowanie

Święta muzułmańskie

ŚWIĘTA RELIGIJNE

Do jednych z trwalszych elementów przyczyniających się do integracji Tatarów polskich, należały obchodzone wspólnie przez nich święta muzułmańskie.
Stanowiły one doskonałą okazję do zacieśniania więzów rodzinnych, jak również do nawiązywania kontaktów towarzyskich.
Kto przestał w nich uczestniczyć, ten musiał spodziewać się rychłego rozluźnienia więzów ze swoją wspólnotą.
Święta muzułmańskie przypadały w różnych porach roku.
Najodpowiedniejszą porą było lato, kiedy spotkania świąteczne Tatarów przemieniały się nieraz w duże zjazdy.

ASZURA BAJRAM Dzień Aszura, nazywany Aszurejnym-Bajramem.
Z okazji tego dnia Tatarki przygotowywały kompot z siedmiu rodzajów owoców, jagód i ryżu.
Tradycja ta wiązała się z wydarzeniem, na intencję którego obchodzone było to swieto.
Oto Fatima, córka Muhammada, pomieszała w rozpaczy wszystkie przygotowane na przyjęcie dwóch synów potrawy, na wieść, że obaj polegli podczas wyprawy wojennej. Stąd też Tatarzy spożywali ten kompot, a święto to traktowali jako dzień żałoby. W odróżnieniu od dwóch głównych świąt, obchodzonych przez wszystkie narody muzułmańskie na świecie, dzień Aszura wynikał z tradycji wyznawców Islamu - odłamu szyickiego, reprezentowanego m.in. przez mieszkańców Iranu. Dlaczego obchodzili go także Tatarzy polscy, którzy jako sunnici, nie mieli do czynienia z muzułmanami tego kierunku, trudno jest dziś dociec.

MIEWLUD BAJRAM Dzień urodzin i śmierci proroka Muhammada. Podczas niego modlono się rano w meczetach, a po południu spędzano czas w gronie rodzinnym. Podobnie też postępowano podczas muzułmanskiego Nowego Roku.

RAMADAN BAJRAM Wierni w krajach muzułmańskich podczas pierwszego świątecznego dnia (Ramadan-Bajram), wyrażali swą radość, odprawiając zbiorowe modły, w miarę możliwości, na świeżym powietrzu. Okazywali w ten sposób wdzięczność Bogu za to, zże pozwolił im dotrzymać warunków postu. Tatarzy polscy także podczas pierwszego dnia Ramadan-Bajramu odbywali nabożenstwa w meczetach w Bohonikach i Kruszynianach, a także w Domu Parafialnym w Białymstoku. Nie wszyscy mieścili się w meczetach, stąd otaczał je zawsze tlum wiernych przybyłych z różnych stron kraju. Po nabożeństwie udawali się na mizary, a po południu organizowali spotkania towarzyskie.

KURBAN BAJRAM Święto Ofiarowania, obchodzili wszyscy wyznawcy Islamu na świecie na pamiątkę ofiary Abrahama. Oto Bóg rozkazał jemu poświęcić w ofierze swego syna Ismaela. Abraham był gotów to uczynić. Wówczas Bóg okazał radość z tej gorliwości i pozwolił zastąpić Ismaela jagnięciem.
Pierwszego dnia tego święta (trwa 4 dni), muzułmanie odprawiają zbiorowe nabożeństwa, a po nich, aby uczcić Boga, składają ofiary ze zwierząt takich jak owce, kozy, krowy, wielbłądy i inne. Mięso zwierząt ofiarnych rozdzielane było przez ofiarodawców najbliższej rodzinie, krewnym, sąsiadom i ubogim. U Tatarów polskich było podobnie. Po nabożeństwie w Bohonikach i Kruszynianach następował ubój rytualny barana lub wołu, po czym mięso podzielone było miedzy wszystkich obecnych. Uboju rytualnego dokonywano dla uczczenia Boga, jak również na intencję pomyślności najbliższej rodziny czy wszystkich krewnych.

 

święta świeckie

Tatarskie święta świeckie

 

Cykl świąt kalendarzowych otwiera wspaniałe święto:

Nauroz (Nawrez, Nauruz) powitanie wiosny

Słowo Neuroz pochodzi z jezyka iranskiego i oznacza: nau(w) -nowy, oraz rez- dzień. Święto obchodzi sie 21 marca, czyli gdy dzień równy jest nocy.
Obyczaj świętowania dnia Neuroz pojawił się wśród Tatarów wraz z przyjęciem Islamu.
Neuroz jako święto wiosny wiąże się z szeregiem obrzędów, którymi świętujący mają zaskarbić sobie przychylność sił przyrody i zapewnić urodzaj.
Młodzi chodzą od domu do domu i wesołymi piosenkami i dobrymi życzeniami "zarabiają" na słodycze.
W Polsce mało, lub w ogóle nie znane święto.. natomiast wyjątkowo żywe na Krymie i w Tatarstanie

Sabantui - drugie w kolejce następuje święto urodzaju, dość pokrewne swieto do słowiańskich dożynek.

jego historia jest prawie tak samo stara jak tatarski naród. Najstarsze zachowane zapisy na temat tego święta sięgają roku 921; przygotowania do niego rozpoczyna się z dwutygodniowym wyprzedzeniem.
tatarskie powiedzenie mówi: "konie wyscigowe czują zbliżający się sabantui" uwieńczeniem święta są turnieje sprawnościowe.
Maidan- wyścigi biegaczy, skoczków
keresz - walki zapaśników,
i najważniejsza konkurencja, na której cześć powstały setki pieśni i liryków, gwóźdź programu... wyścigi konne.
Swieto to zostalo zupełnie zapomniane przez Tatarów mieszkajacych w Polsce. Dopiero od niedawna czyni się starania by je przywrócić na właściwy piedestał.
Niezmiennie natomiast pozostaje wspaniałą żywą i kolorową uroczystością na terenach Białorusi, Krymu i Tatarstanu.


Kydyrlez - Istnienie święta Kydyrlez odzwierciedla złożoną historię Krymskich Tatarów. W jego obrzędach i obyczajach śledzi się źródła tatarskich wierzeń, życia społecznego. 
Święto obchodzi się pierwszej niedzieli maja.W wioskach, w pobliżu meczetu młodzież przygotowuje ognisko. 
Wieczorem w tym miejscu gromadzą się wszyscy mieszkańcy wioski. 
Po wieczornej modlitwie najważniejszy mieszkaniec wioski rozpala ognisko i jako pierwszy je przeskakuje.
Za nim ognisko przeskakują kolejni mężczyźni, następnie młodzieńcy i mali chlopcy. 
Przez ten czas ognisko zdazy przygasnąć, a wtedy ten sam rytual wykonuja kobiety i dziewczeta. 
Każdy podczas skoku wypowiada słowa: "Trudności dla innowierców, a dla mnie dobrobyt". 
Tego dnia każda rodzina stara sie posadzić jedno drzewo (mezczyzni- jabłoń, kobiety- grusze) lub kwiaty.
Święto to Tatarzy obchodzą na łonie przyrody, w pobliżu źródła. 
Kydyrlez to czas przeznaczony dla integracji społeczeństwa. Ludzie mogą spędzić ze sobą wiecej czasu niz zwykle. 
Powszechną zabawę obowiązkowo kończy taniec całej społeczności.


Dzijens - rozpoczęcie lata podczas tego święta rodziny starają się zebrać jak największą liczbę krewnych.
Gościna trwa okolo 3 do 4 dni, podczas których wszyscy starają się odwiedzić kogo się tylko da, 
organizowane są tańce, gry, zabawy, festyny itp. Jednak święto owe ma tak naprawde inny cel. 
Chodzi tu o zapoznanie ze sobą młodzieży tatarskiej, by nawiązały się znajomosci, przyjaźnie, snuje sie plany matrymonialne. 
Okoliczność w swej formie zachowała się na terenie Tatarstanu

 
Start > Tradycje > Święta